Akademia Nowego Wieku

Obecna społeczność Warmii i Mazur zaczęła tworzyć się 80 lat temu w trakcie powojennych migracji. Jednym ze źródeł jej problemów  rozwojowych jest brak uwspólnionej pamięci. Przekłada się to na bardzo niski poziom kapitałów społecznego i kulturowego. Odtwarzanie  i wzbogacanie pamięci kulturowej i tworzenie mechanizmów przekazywania jej młodemu pokoleniu jest zasadniczym instrumentem  edukacyjnym i animacyjnym zastosowanym w naszym projekcie. Działania, w których uczestniczyła będzie młodzież z różnych środowisk regionu i seniorzy polegała będzie na tworzeniu sytuacji edukacyjnych i form artystycznych, wykorzystujących wciąż żywy zasób kulturowy Warmii i Mazur, którym jest unikalna pamięć kulturowa i historyczna seniorów. Grupy programu tworzyły-w oparciu o zebrane od mieszkańców opowieści-instalacje plastyczne, prezentacje cyfrowe oraz działania performatywne. Dążyliśmy będziemy do ukazania mało znanego i niedocenianego doświadczenia i dziedzictwa kulturowego powojennych osadników.

W naszym projekcie podjęliśmy próbę spotkania z skomplikowanym i nieoczywistym dziedzictwem naszego regionu. Naszym partnerem w tym zadaniu będzie młodzież, seniorzy oraz grupy naukowców i artystów. Wspólnie będziemy szukać odpowiedzi na ważne pytania dotyczące dziedzictwa przeszłości. Czy można i czy warto jej zadawać osobiste i ważne ze względu na przyszłość pytania? Czy można zrozumieć doświadczenie i przeżycia ludzi sprzed ponad pół wieku? Czy w świecie ciągłej zmiany wiedza przeszłości ma jakieś znaczenie?Osią przedsięwzięcia będą swoiste zajęcia praktyczne i ćwiczenia z empatii i wyobraźni powodujące, że kontakt z przeszłością może mieć osobisty i emocjonalny wymiar, umożliwiający głębszy i bardziej istotny kontakt z najbliższym dziedzictwem kulturowym. Animowane przez nas sytuacje edukacyjne i twórcze były sposobem tworzenia i wzbogacania narzędzi do rozumienia i interpretacji śladów przeszłości. Będzie to nie tylko poznawanie ich, ale przede wszystkim wzrost kompetencji do wykorzystania doświadczeń innych w tworzeniu własnej przyszłości, Niebagatelny będzie również wzrost kompetencji w posługiwaniu się narzędziami z obszaru kultury do rozumienia i korzystania z zasobów lokalnego środowiska. Słowem, będziemy udowadniać, że  tradycja to nie sztywny dogmat a raczej drogowskaz.

W proponowanym zadaniu podjęliśmy próbę spotkania z skomplikowanym i nieoczywistym dziedzictwem naszego regionu – Warmii i Mazur.

Naszym partnerem w tym zadaniu była młodzież, seniorzy oraz grupy naukowców i artystów. Wspólnie  szukaliśmy odpowiedzi na ważnepytania dotyczące dziedzictwa przeszłości. Czy można i czy warto jej zadawać osobiste i ważne ze względu na przyszłość pytania? Czymożna zrozumieć doświadczenie i przeżycia ludzi sprzed ponad pół wieku? Czy w świecie ciągłej zmiany wiedza przeszłości ma jakieś znaczenie?

W ramach projektu młodzież i ich lokalni animatorzy wzięli udział w cyklu warsztatów, zajęć artystycznych, tworząc różnorodne prezentacje, wystawy i działania publiczne. Osią przedsięwzięcia były swoiste zajęcia praktyczne i ćwiczenia z empatii i wyobraźni powodujące, że kontakt z przeszłością może mieć osobisty i emocjonalny wymiar, umożliwiający głębszy i bardziej istotny kontakt znajbliższym dziedzictwem kulturowym. Animowane przez nas sytuacje edukacyjne i twórcze były sposobem tworzenia i wzbogacania narzędzi do rozumienia i interpretacji śladów przeszłości. Było to nie tylko poznawanie ich, ale przede wszystkim wzrost kompetencji do wykorzystania doświadczeń innych w tworzeniu własnej przyszłości, Niebagatelny będzie również wzrost kompetencji w posługiwaniu się narzędziami z obszaru kultury do rozumienia i korzystania z zasobów lokalnego środowiska. Słowem, będziemy udowadniać, że tradycja to nie sztywny dogmat a raczej drogowskaz.

Jednym z celów naszego projektu jest tworzenie metod upowszechniania tego dziedzictwa i sposobów wykorzystywania go w procesiebudowy kapitału społecznego społeczności regionu. Z powyższych względów działania projektu koncentrowały się  na proponowaniu uczestnikom różnorodnych sposobów twórczego wykorzystywania dziedzictwa kulturowego ich najbliższego otoczenia. Istotnym narzędziem, które będziemy wykorzystywać w naszym przedsięwzięciu jest inicjowanie kontaktu młodzieży z seniorami, wzbogacając umiejętności i doświadczenia obydwu środowisk we wzajemnym kontakcie i wymianie zasobów.

Proponowane w projekcie działania tworzyły sytuacje wspierające i stymulujące aktywność twórczą młodzieży przez tworzenie przedstawień i instalacji plastycznych, działań parateatralnych i literackich. Wykorzystywały nowoczesne środki artystyczne inicjujące inną niż rutynową relację z tym, co jest w bogactwem zbiorowej pamięci ich rodzin i lokalnej społeczności.

Istotnym elementem naszego projektu jest to, że będzie on realizowany przez swoiste konsorcjum, w którym oprócz „Tratwy” weźmieudział instytut naukowy – Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego i Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli orazorganizacje senioralne. Stanowi to oczywistą okazję do wymiany i wzbogacania kompetencji, ale także możliwość docierania zmetodami i doświadczeniami uzyskanymi w trakcie zadania do szerokich rzesz edukatorów i animatorów.

Działania projektu prowadziliśmy w trzech szkołach: Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Olsztynie, Zespole Szkół Ogólnokształcących w Ornecie oraz Szkole Podstawowej w Bażynach. W początkowej fazie projektu animatorzy przeprowadzili w każdej ze szkół warsztaty dla uczniów wprowadzające w tematykę zadania. – w Bażynach wybór dokumentacji najnowszej historii wsi, w Olsztynie o listach zachowanych z czasów wojennych,, a w Ornecie  analizowaliśmy fragmenty protokołów powojennej rady miasta. Zajęcia kontynuowane były przez nauczycieli biorących udział w projekcie. Odyło się łącznie 10 zajeć warsztatowych oraz trzy lekcje bilioteczne.

Działanie OBRAZY

W wyniku wstępnych zajęć warsztatowych projektu zostały wykonane przez uczestników  wielkoformatowe kolaże wykorzystujące archiwalne zdjęcia, dokumenty. Proces wyboru  materiałów do kolaży opierał się na pogłębionej analizie i interpretacji ikonosfery. Zadaniem dla uczestników będzie umieszczenie w kontekście archiwaliów  swojego wizerunku. Znalezienie w materialach dokumentujących przeszłość, miejsca-kontekstu dla fragmentu wizerunku własnej osoby. Powstałe w ten sposób artefakty zostały zaprezentowne w trakcie wystaw w każdej z uczestniczących w projekcje szkół. Swoistym podsumowaniem działania była duża wystawa kolaży wykonanych przez uczniów Liceum Plastyczego  zaprezentowana w galerii  Instytutu Północnego.

ŻYWE FOTOGRAFIE

Ogłosiliśmy w szkołach uczestniczących w zadaniu konkurs, który polegał na tym,  by w oparciu o dostarczone uczniom zestawy archiwalnych fotografii wybranych ze zbiorów „Tratwy”, napisać na ich podstawie krótkie opowiadanie. Prosiliśmy, żeby było  ono relacją osoby bezpośrednio uczestniczącej w opisywanych zdarzeniach, pisaną w  pierwszej osobie. KOnkurs cieszył się zaskakująco dużym powodzeniem – łącznie powstało 72 prace. Ich poziom jury oceniło jako wysoki, nagradzając łącznie piętnascie prac. Ich fragmenty zostały umieszczone na stronie projektu.

CZYTELNIA PRAC

GALERIA

KALENDARIUM HISTORII WARMII I MAZUR

PORADNIK METODYCZNY

Organizatorem działania jest Stowarzyszenie „Tratwa” we współpracy z Instytutem Pólnocnym im. Wojciecha Kętrzyńskiego, Centrum Kultury i Biblioteka w Ornecie, Zespół Szkół Ogólnokształcących w Ornecie, Państwowe Liceum Plastyczne im. Erica Mendelsohna w Olsztynie

oraz Szkoła Podstawowa w Bażynach.

„Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury” oraz środków Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie